Waarom je brein niet van een gewoonte af wil

door | mei 17, 2018 | Brein, Stress

Afgelopen week was ik op vakantie naar de zon. Vanuit ons hotel hadden we uitzicht op een boulevard met een crêperie, met wel een hele bijzondere crêpe bakker. Wat zo opvallend was, was de manier waarop hij zich gedroeg tijdens het bakken van een crêpe. Ik heb het met veel plezier en verwondering vanaf het balkon bekeken. Wat was er nu zo bijzonder aan deze crêpebakker? Op het moment dat er een crêpe besteld werd, gebeurde het, keer op keer. Hij ging dribbelen, maakte hele drukke bewegingen met zijn mond en armen en kon geen seconde meer stil staan. Het was alsof er een kwartje inging en het poppetje ging dansen. Als de crêpe klaar was, viel hij stil en bewoog weer rustig. Hij heeft geen enkele crêpe gebakken zonder deze actieve dribbelbewegingen. Ik vraag me af of hij nog een crêpe zou kunnen bakken zonder deze bewegingen. Ik verwacht van niet. Deze gewoonte is er zo diep ingesleten dat zijn brein het niet meer los wil laten.

Heb jij dat ook? Een ingesleten gewoonte, iets wat je keer op keer blijft doen, ook al wil je er mee stoppen? Zeker bij een inefficiënte gewoonte snap je niet dat het lastig is om er vanaf te komen juist, omdat het je niets oplevert of te veel energie kost. Bewust wil je er vaak wel van af, maar je onderbewuste brein houdt van gewoontes ook al zijn ze onhandig en duur. Ik ga je uitleggen waarom.

Er zijn twee redenen voor je brein om een gewoonte vol te houden:

1. Een gewoonte opgeven is dodelijk voor je brein

Vanuit de evolutie van de mens gezien is stil staan gevaarlijk. Je bent op dat moment een gemakkelijke prooi voor roofdieren. Je brein zal stilstand dus te allen tijde willen voorkomen om jou te laten overleven. Als je een gewoonte wilt doorbreken (laat naar bed gaan, bijvoorbeeld) en in je brein een ander programma aan wilt zetten (op tijd gaan slapen) dan heeft je brein iedere keer een paar seconden nodig om deze andere weg in de slaan. En dat is nu precies wat je brein niet wil en daarom zal voorkomen. Je brein gaat tegengas geven om de bekende snelle route weer te nemen en jij bent, voor je het weet, je bekende gewoonte weer volledig aan het uitvoeren.

2. Een gewoonte doorbreken kost meer energie dan de gewoonte behouden hoe ongunstig deze ook is

Op het moment dat je brein een nieuwe route gaat nemen, heeft je brein daar extra energie voor nodig. Het nemen van een andere route kost je brein dus veel meer stroom dan het ingesleten pad weer te volgen. Je brein wil dus vasthouden aan vaste gewoontes om energie te besparen. Dat de onhandige gewoonte op zich nog meer energie kost (te weinig slapen) daar kijkt je brein op dat moment niet naar.  Op de korte termijn bespaart hij energie.

Gelukkig heb je altijd de mogelijkheid om een gewoonte te doorbreken.Dit doe je door je brein in verwarring te brengen op het moment dat je deze gewoonte doet. Hiermee ontstaat er voor je brein de mogelijkheid om nieuwe breinpaden aan te gaan leggen en oude te doorbreken. Dit vraagt wel om een aanpak waarbij jij de baas bent over je brein (en niet andersom). Met een goede handleiding ben je dan ook zo van je ongewenste of dure gewoonte af.

Ik weet niet of de crêpe-bakker zijn dribbelgewoonte wil doorbreken. Misschien is het wel zo dat hij daardoor juist zoveel klanten aantrekt want het was er ook altijd druk. Ik ben er ook een gaan bestellen, nadat ik er geboeid naar heb staan kijken. Wat ik wel weet is dat zijn brein het er niet mee eens zal zijn als hij van deze gewoonte af wil!

TopState BoostCamp

Wil je weten hoe je start met een kundig energiemanagement? Ben je op zoek naar meer energie voor betere prestaties en een optimale gezondheid?

In de TopState BoostCamp leer en ervaar je, in een ochtend, hoe je snel meer energie kunt bemachtigen door je biochemie en brein zelf te beïnvloeden.

[Vlog] Wat is de beste dag voor herstel?

Met sporten is dat heel duidelijk. Na een training moet je je lichaam een dagje rust geven voor herstel. Maar hoe zit dat eigenlijk met herstellen van een werkweek? Zijn er ook dagen waarop je dat het beste herstelt? Het antwoord is ja. In deze korte vlog leg ik je...
Wat je seksleven zegt over je werkprestaties

Wat je seksleven zegt over je werkprestaties

  Praat jij wel eens over je seksleven op het werk? Euhh… hoezo? Hebben je seksleven en werk überhaupt iets met elkaar te maken dan? Eerlijk gezegd praat ik zelf nooit over mijn seksleven op het werk. Toch is er veel over deze relatie te zeggen. Wees gerust, ik...
Zo communiceer je met jouw stresssignalen

[Vlog] Zo communiceer je met jouw stresssignalen

Luister jij naar het fluisteren van je lichaam? Kun jij deze signalen überhaupt nog horen en wat doe jij er dan mee? Vaak hebben we geen tijd of zin om ernaar te luisteren, of horen we ze daadwerkelijk niet meer. In deze korte vlog leg ik je uit waarom je lichaam...
Zo houd je je brein flexibel

Denk jij jezelf wel eens vast? Zo houd je je brein flexibel

  Naarmate ik zelf ouder word, merk ik het ook. De lenigheid van mijn brein is niet meer wat het vroeger was. Eerlijk gezegd niet alleen de lenigheid van mijn brein, mijn benen leg ik ook niet meer in mijn nek en de spagaat is allang verleden tijd. Dit is een...
Hoe houd je je brein in topconditie

[Vlog] Hoe houd je je brein, ook na je dertigste, in topconditie?

Wist je dat je hersenen het beste functioneren rond je 22e jaar? Vijf jaar later vertonen ze al de eerste tekenen van achteruitgang. Helaas is dit een heel natuurlijk proces. Gelukkig heb je wel invloed op de snelheid van deze degeneratie. In deze korte vlog leg ik je...
Succesvol veranderen

Hoe zorg je dat een verandering succesvol wordt?

  Goede voornemens Aan het einde van het jaar kijken mensen terug en maken we goede voornemens voor het nieuwe jaar. Zo zei mijn dochter gisteren tijdens de lunch: "Ik denk dat ik voor het komende jaar gewoon weer dezelfde voornemens pak als vorig jaar." Mooi om...

“Het heeft me heel veel gebracht en daar ben ik je enorm dankbaar voor! Ik weet nog goed dat we zaten te lunchen, ik herinner me nog mijn vermoeidheid. Dat alles is niet meer. Mijn bedrijf gaat als een malle en ik sta midden in het leven. Daarmee heeft het wat mij betreft de training volledig zijn taak volbracht. Ik ben heel blij dat ik je tegen het lijf ben gelopen!”

Alex Hupkes

Managing Partner, KRAGT GROUP

“Als je een ondernemer bent die zich bevlogen noemt maar soms merkt dat je minder scherp of energiek bent en geen geiten-wollen-sokken-gedoe wil maar écht concreet, wetenschappelijk leren hoe je zelf je brein kunt sturen, dan is dit een toptraining.”

Marlieke Dekker-Putmans

Directeur, PUTMANS NEXT LEVEL

“De belofte vooraf de training dat je daadwerkelijk controle krijgt over je eigen “(top)staat” is niet overdreven of bluf. Zeer de moeite waard, mét resultaat. Zou iedereen moeten doen.”

Jorg Raven

CEO, LIQAL

Chantalle Weemaes