Ik zie het geregeld om me heen gebeuren en je herkent het vast ook wel. Iemand is moe, gespannen of ervaart klachten door te veel stress en krijgt goedbedoelde adviezen uit de omgeving. “Ga eens wat meer ontspannen en slapen.” “Je moet beter je grenzen bewaken.” “Haal social media eens van je telefoon.” Het advies is goed bedoeld en toch gebeurt er weinig. Soms zelfs het tegenovergestelde. De ander knikt, probeert het misschien één paar keer en haakt daarna weer af. Niet omdat hij niet wil, maar omdat het advies simpelweg niet landt op het systeem van de ander.

Een advies is vaak houdbaar tot de deur

Als fysiotherapeut had ik de houdbaarheid van een advies al ervaren. Je kon iemand haarfijn uitleggen wat verstandig was om te doen, maar zodra iemand de behandelkamer uitliep, verdween het advies vaak weer naar de achtergrond. Alleen bij veel pijn of ongemak bleef iemand gemotiveerd genoeg om het vol te houden. Zonder die prikkel bleek advies vluchtig. Niet omdat mensen niet gemotiveerd zijn, maar omdat weten wat goed is iets heel anders is dan het ook daadwerkelijk doen. Ze waren met het gekregen advies geen eigenaar geworden van de oplossing, waardoor de motivatie vaak van korte duur was. Maar er speelt nog meer.

We geven advies vanuit ons eigen perspectief

Wat we vaak vergeten, is dat we adviezen geven vanuit ons eigen referentiekader. Iets wat voor ons werkte, projecteren we automatisch op de ander. “Dit hielp mij, dus dit zal jou ook helpen.” Dat doen we allemaal. Leidinggevenden, zorgprofessionals, partners en vrienden. En dat is logisch. Ons brein kent geen andere ingang dan de eigen ervaring. Maar daarmee ga je voorbij aan een cruciale vraag: staat het systeem van de ander wel in dezelfde stand als dat van jou?

Hierdoor werkt een goed advies juist averechts

Ik zie het regelmatig in de praktijk. Een huisarts of coach die bij vermoeidheid of spanningsklachten zegt: “Ga maar eens op yoga.” Op papier een prima advies. Maar bij iemand die al langdurig gespannen is en onbewust zijn regelstanden heeft verzet, kan dit compleet averechts werken. Je systemen, je brein en biochemie, hebben zich dan aangepast om te overleven: de hartslag en spierspanning liggen hoger, de ademhaling is oppervlakkiger en de ‘uitknop’ is nauwelijks nog bereikbaar. Ontspannen lukt simpelweg niet meer. Ga je dan op een yogamatje liggen, dan wordt het alleen maar onrustiger in het hoofd en lijf. Niet omdat iemand niet zijn best doet, maar omdat het systeem daar op dat moment niet toe in staat is.

Het juiste advies hangt af van de stand van je systemen

Daarom werkt het beter om eerst waar te nemen in welke stand je lichaam staat, voordat je jezelf een advies geeft. Wat heeft jouw systeem op dat moment nodig? Ga experimenteren met wat op dat moment het beste werkt. Soms is een boek lezen heerlijk ontspannend. Op een ander moment ben je daar veel te onrustig voor en helpt een wandeling juist beter om spanning te laten zakken en weer energie bij te tanken. Hetzelfde geldt voor sporten, rust nemen of sociale prikkels. Er is geen universeel goed advies. Er is alleen een passend advies bij de stand waarin jouw brein en biochemie zich bevinden en dat kan maar één iemand leren ervaren en aanpassen en dat ben jezelf.

Pak de regie

Goedbedoelde adviezen falen niet omdat ze verkeerd zijn, maar omdat ze losstaan van het systeem waarop ze worden toegepast. Pas wanneer je leert herkennen in welke stand jouw systemen staan en wat ze op dát moment nodig hebben, worden adviezen effectief. Niet van buitenaf opgelegd, maar van binnenuit afgestemd. Zo pak je eigenaarschap, worden adviezen duurzaam en dáár begint echte regie en de oplossing.

Wil je niet langer afhankelijk zijn van goedbedoelde adviezen van buitenaf, maar zelf leren ervaren wat jouw systeem nodig heeft om optimaal te functioneren? In de training Persoonlijk energiemanagement leer je hoe je je brein- en biochemieprocessen herkent én zelf aanstuurt, zodat je op elk moment jezelf het advies kunt geven dat écht bij jou past en je in de gewenste richting brengt, voor meer succes en welbevinden.

Ben jij coach, leidinggevende of HR-professional en wil je anderen op deze manier begeleiden? Dan is deze training ook voor jou op het lijf geschreven.